Het idee achter fabrieksmatig bouwen, ook wel modulair of prefab bouwen, is aantrekkelijk: woningen die grotendeels in een fabriek worden geproduceerd, snel en efficiënt, met minder stikstofuitstoot en relatief weinig arbeidskrachten. Toch blijkt in de praktijk dat veel ‘woningfabrieken’ momenteel ver onder hun maximale capaciteit draaien; sommige staan zelfs op omvallen.
Waarom blijft de productie steken?
Neem Daiwa House in Montfoort, één van de grotere spelers. Volgens hun CFO draait de fabriek op “maximaal 30 procent van de capaciteit”. Dat betekent dat ondanks forse investeringen in fabriekshallen en techniek, er weinig werkelijk gebouwd wordt. Een deel van het probleem ligt in perceptie: veel gemeenten en woningcorporaties denken nog aan prefab als ‘containerwoningen’, terwijl moderne modules nauwelijks afwijken van traditionele appartementen.
Bovendien stagneert de doorstroming van dozen naar woningen doordat vergunningen vaak jaren op zich laten wachten. Zoals een directeur van Startblock Groep het samenvat: “Je bouwt in zes dagen een huis in de fabriek, maar soms moet je jaren wachten op de vergunning om het te plaatsen.” Dat wringt: de snelheid en efficiëntie van prefab verliezen hun voordeel zodra bureaucratie de doorlooptijd bepaalt.
Consequenties voor de woningmarkt
Door de combinatie van lage productie en strakke regels is de bijdrage van prefab aan de woningbouw teruggelopen. Slechts ongeveer 20% van de nieuwbouwwoningen is momenteel prefab. Daarmee blijft een veelbelovend productieconcept steken, terwijl de vraag naar betaalbare woningen hoog is.
Wat is er technisch nodig om prefab te laten slagen?
Voor de techniek van fabrieksbouw is het essentieel dat logistiek, vergunningverlening en planning op elkaar aansluiten. Dat betekent:
- Snelle vergunningen: zodat voltooide modules niet maanden in de fabriek staan te verstoffen.
- Standaardisatie: zodat modules snel en efficiënt in serie geproduceerd kunnen worden.
- Heldere perceptie & vertrouwen bij opdrachtgevers, zodat prefab niet wordt verworpen als ‘containerbouw’, maar erkend als volwaardige woningbouw.
Met die drie pijlers kan prefab écht bijdragen aan de woningnood, maar zolang bureaucratie en misverstanden voortduren, blijft de potentie onbenut.